6 Sibat, Duşem - 2023
No menu items!
More

    Îranî rê Şorişê Rojawanî lazim o

    Jîna Emînî ya 22 serre 13ê êlule de Tehran de seba ke gijikê ci binê laçike ra asayêne hetê ‘polîsanê exlaqî’ yê rejîmê Îranî ra amebî qetilkerdene. A roje ra nata Rojhelat û Îran de şarî vera rejîmî sere wedarit û çalakîyî dest pêkerdî. Xeylê welatan de cinî û camêrdî seba protestokerdişê qetilkerdişê Jîna qijikê xo tira kenî û vanê ke qetilkerdişê cinîyan binê nameyê olî de yenê kerdiş. Serewedaritişê şarê Rojhelatê Kurdistanî û Îranî vengo gird da. Badê Şorişê Rojawanî serewedaritişêko winasî nêvirazîyabî.

    Derheqê babete de rojnameger Erdal Erî qisey kerd. Erî rojnameyê ma rê rewşa Îranî û Rojhelatê Mîyanenî ercnaye.

    Erî destpêkê qiseykerdişê xo de bale ante polîtîkaya înkarî yê îqtîdaran ser û wina vat: “Polîtîka û sîstemê Îranî înkar ser o ameyî viraştene. O zî sey Tirkîya kurdan înkar keno. Şaranê bînan înkar keno. Cinî û camêrdan seyyewbînan nêvîneno. Şarê Îranî ser o zilmêko gird esto. Cinîyî zaf tedaye vînenê. Ewja de demokrasî çinî ya û azadîye çinî ya. Komara Îranî kam ke duştê nê zilmî de vindert, kamî ke demokrasî û azadîye waşte, xo rê dişmen vînena û hêrişê ci kena.”

    Exlaq menfeatê mollayan o

    Erî cewabê persê ‘Exlaqo ke îqtîdarî qala ci kenî şima gore çi yo û seba îqtîdarî exlaq çi yo?’ da û vat: “Seba rejîmê mollayan exlaq menfeat û hukmdarîye înan o. Mîyanê ci de yew exlaq çinî yo. Tede bêexlaqîye esta. Cayo ke tede exlaq çinî bo, ewca de zulm, xirabîye û her tewir bêhuqûqî esto. Îran de hukmat sîstemê xo nê bêexlaqîye ser de ramneno.”

    Îslamo sîyasî problem o

    Dewamê qiseykerdişan de qala îslamê sîyasî yo ke pêro îqtîdarî bawerîyan seba menfeat û dergkerdişê emrê xo xebetnenê, ame kerdiş û Erî bale ante mîtîngê Erdoganî yo ke serra 2015î de Amed de amebî viraştene û Kur-an’i Kerîm sahne de amebî wedaritene, ser. Erî nîşan da Erdogano ke wextê îqtîdarê xo de îmze eşto xeylê qetlîyaman û wina dewam kerd: “Îslamo sîyasî heme cayan de problemêko gird o. Dîktator yan zî dewletê zordarî meseleya îman û îtîqatî seba menfeatê xo îstîsmar kenê. Tirkîya de Erdogan, Îran de zî reîsî dîn û îman ser o şarî qan kenê.”

     Çareserîya probleman yewî ya

    Erî da zanayene ke Rojhelatê Mîyanenî de çiqas qetlîyam ame viraştene, binê nameyê îslam, tirk, fars, ereban de ame kerdene û vat: “Qeyda nêvurîya. Pero zî kurdan înkar kenê. Duştê na zura girde de ganî kurd û yê ke demokrasî, azadîye wazenê bibî yew. Çareserîya probleman yewî ya.”

    Erî şerê ke Rojhelatê Mîyanenî de yenê ramitene û têkoşînê ke tîya ercnayî û vat: “Tebîî cayo ke tede zulm esto duştê ci zî şer esto. Ma ke tarîx de nîya da heta na roje wina bîyo. Tarîx şerê zalim û mazluman bîyo. Ewro zî no şer devam keno. Tewr modelo newe û teze newedarîya Rojawanî ya. Modelê Rojawanî de pêro şarî bi rengê xo, ziwane xo, kamîya xo mîyanê sîstemî de ca gênî. Ê têduşt ê. Kes kesî ra berz yan zî qij nîyo. Sîstemê Rojawanî de mabenî cinîyan û camêrdan de ferq çinî yo. Fikrê mi wina yo; kam ca de dîktatorî biba, kam ca de zalim û zulm bibo, ganî ewja bibo sey şorişê Rojawanî. Seba cayanê winasîyan şoriş lazim o. Welatê sey Tirkîya û Îran sere de yî.”

    Potansîyel û zemînê şorişî esto

    Erî tewr peynî qala Şorişê Rojawanî û çalakîyanê Rojhelatê Kurdistanî kerd û bi cewabdayîşê persê ‘Şima gore çalakîyê Rojhelatê Kurdistanî beno ke biaçarîyê Şorişê Rojawanî?’ qedêna: “Yanî însan ewro nêeşkeno vajo beno yan zî nêbeno. Hona rew o. Hama potansîyel û zemîn esto. Mesela girêdayeyê yewbîyayîya kurdan a. Kurdê Rojhelatî wazenê xoser û azad bibî. Wazenê demokrasî bêra Îranî. Hama yew raştîye esta; dewleta Îranî dişmenêko qijkek nîya. Ganî pêro kurdî qewet bidê kurdanê Rojhelatî. Çar parçeyê Kurdistanî de kurdî yew bibî. Rayîrê azadîye tîya ra, yewbîyayîye ra vîyareno.”

    Îranî rê Şorişê Rojawanî lazim o

    Jîna Emînî ya 22 serre 13ê êlule de Tehran de seba ke gijikê ci binê laçike ra asayêne hetê ‘polîsanê exlaqî’ yê rejîmê Îranî ra amebî qetilkerdene. A roje ra nata Rojhelat û Îran de şarî vera rejîmî sere wedarit û çalakîyî dest pêkerdî. Xeylê welatan de cinî û camêrdî seba protestokerdişê qetilkerdişê Jîna qijikê xo tira kenî û vanê ke qetilkerdişê cinîyan binê nameyê olî de yenê kerdiş. Serewedaritişê şarê Rojhelatê Kurdistanî û Îranî vengo gird da. Badê Şorişê Rojawanî serewedaritişêko winasî nêvirazîyabî.

    Derheqê babete de rojnameger Erdal Erî qisey kerd. Erî rojnameyê ma rê rewşa Îranî û Rojhelatê Mîyanenî ercnaye.

    Erî destpêkê qiseykerdişê xo de bale ante polîtîkaya înkarî yê îqtîdaran ser û wina vat: “Polîtîka û sîstemê Îranî înkar ser o ameyî viraştene. O zî sey Tirkîya kurdan înkar keno. Şaranê bînan înkar keno. Cinî û camêrdan seyyewbînan nêvîneno. Şarê Îranî ser o zilmêko gird esto. Cinîyî zaf tedaye vînenê. Ewja de demokrasî çinî ya û azadîye çinî ya. Komara Îranî kam ke duştê nê zilmî de vindert, kamî ke demokrasî û azadîye waşte, xo rê dişmen vînena û hêrişê ci kena.”

    Exlaq menfeatê mollayan o

    Erî cewabê persê ‘Exlaqo ke îqtîdarî qala ci kenî şima gore çi yo û seba îqtîdarî exlaq çi yo?’ da û vat: “Seba rejîmê mollayan exlaq menfeat û hukmdarîye înan o. Mîyanê ci de yew exlaq çinî yo. Tede bêexlaqîye esta. Cayo ke tede exlaq çinî bo, ewca de zulm, xirabîye û her tewir bêhuqûqî esto. Îran de hukmat sîstemê xo nê bêexlaqîye ser de ramneno.”

    Îslamo sîyasî problem o

    Dewamê qiseykerdişan de qala îslamê sîyasî yo ke pêro îqtîdarî bawerîyan seba menfeat û dergkerdişê emrê xo xebetnenê, ame kerdiş û Erî bale ante mîtîngê Erdoganî yo ke serra 2015î de Amed de amebî viraştene û Kur-an’i Kerîm sahne de amebî wedaritene, ser. Erî nîşan da Erdogano ke wextê îqtîdarê xo de îmze eşto xeylê qetlîyaman û wina dewam kerd: “Îslamo sîyasî heme cayan de problemêko gird o. Dîktator yan zî dewletê zordarî meseleya îman û îtîqatî seba menfeatê xo îstîsmar kenê. Tirkîya de Erdogan, Îran de zî reîsî dîn û îman ser o şarî qan kenê.”

     Çareserîya probleman yewî ya

    Erî da zanayene ke Rojhelatê Mîyanenî de çiqas qetlîyam ame viraştene, binê nameyê îslam, tirk, fars, ereban de ame kerdene û vat: “Qeyda nêvurîya. Pero zî kurdan înkar kenê. Duştê na zura girde de ganî kurd û yê ke demokrasî, azadîye wazenê bibî yew. Çareserîya probleman yewî ya.”

    Erî şerê ke Rojhelatê Mîyanenî de yenê ramitene û têkoşînê ke tîya ercnayî û vat: “Tebîî cayo ke tede zulm esto duştê ci zî şer esto. Ma ke tarîx de nîya da heta na roje wina bîyo. Tarîx şerê zalim û mazluman bîyo. Ewro zî no şer devam keno. Tewr modelo newe û teze newedarîya Rojawanî ya. Modelê Rojawanî de pêro şarî bi rengê xo, ziwane xo, kamîya xo mîyanê sîstemî de ca gênî. Ê têduşt ê. Kes kesî ra berz yan zî qij nîyo. Sîstemê Rojawanî de mabenî cinîyan û camêrdan de ferq çinî yo. Fikrê mi wina yo; kam ca de dîktatorî biba, kam ca de zalim û zulm bibo, ganî ewja bibo sey şorişê Rojawanî. Seba cayanê winasîyan şoriş lazim o. Welatê sey Tirkîya û Îran sere de yî.”

    Potansîyel û zemînê şorişî esto

    Erî tewr peynî qala Şorişê Rojawanî û çalakîyanê Rojhelatê Kurdistanî kerd û bi cewabdayîşê persê ‘Şima gore çalakîyê Rojhelatê Kurdistanî beno ke biaçarîyê Şorişê Rojawanî?’ qedêna: “Yanî însan ewro nêeşkeno vajo beno yan zî nêbeno. Hona rew o. Hama potansîyel û zemîn esto. Mesela girêdayeyê yewbîyayîya kurdan a. Kurdê Rojhelatî wazenê xoser û azad bibî. Wazenê demokrasî bêra Îranî. Hama yew raştîye esta; dewleta Îranî dişmenêko qijkek nîya. Ganî pêro kurdî qewet bidê kurdanê Rojhelatî. Çar parçeyê Kurdistanî de kurdî yew bibî. Rayîrê azadîye tîya ra, yewbîyayîye ra vîyareno.”